Röportaj | Meryem Özbahar

ArtMeant* Project’in ilk konuğu “Çekirdek Eskişehir” atölye ve çalıştayı sonucunda “Az Öte” sergisinde “Transition” işiyle yer alan Meryem Özbahar.

“Transition”, toplumsal cinsiyet kimliği inşa sürecinde bireylerin yaşadığı dönüşüme ve bu sürecin fiziksel, ruhsal zorluklarına odaklanıyor.

Sevgili Meryem’le “Transition” özelinde hem sanatsal yaşamını hem de bu süreci etkileyen dinamikleri konuştuk.

Röportaj:Buket Bal

Sanata olan ilginin başlangıcından ve pratikteki bu ilişkilenme sürecinden bahseder misin?

Sanata ilgim çocukluk yıllarımda başladı. Beş yaşında çizim yaparak başladığım bu yolculuk, lise ve üniversite yıllarında daha bilinçli bir üretim sürecine dönüştü. Güzel sanatlar fakültesinde resim bölümünü kazanarak akademik eğitimime başladım ve şu anda sanatta yeterlik eğitimime devam ediyorum. Bu süreç boyunca sanat teorisi ile pratiği bir araya getirerek üretimlerimi zenginleştirdim. Görsel sanatlar, sinema, müzik ve mimari gibi farklı disiplinlerden ilham alıyorum. Multidisipliner bir yaklaşımla sanatımı sürekli geliştirmeye devam ediyorum.

Tüketim ve üretimin, hatta dönüşümün farklı yöntemlerini kullanarak süreç içerisinde deneyim ve bellek arasındaki sınırları keşfetmeye çalışıyorum. Sanat pratiğim, geçmiş ile gelecek, geleneksel ile çağdaş, statik ile dinamik arasındaki gerilimi irdeleyen, değişen dünyaya dair görsel bir anlatı sunan bir alan olarak şekillenmeye devam ediyor.

Üretim, yöntem ve bakış açısı anlamında kendi sanatsal yolculuğunun hangi aşamasındasın?

Sanatta yeterlik tez sürecindeyim ve çalışmalarım postmodernizm, postyapısalcılık, yapısöküm ve toplumsal cinsiyet üzerine yoğunlaşıyor. Yapısöküm kavramı özellikle beden, kimlik inşası ve feminist sanat bağlamında ilgimi çekiyor. Güncel feminist, kavramsal sanatçılar ve performans sanatçıları üzerine yaptığım araştırmalar, sanat pratiğimi derinleştiriyor. Günümüz sanatının değişen dinamiklerini takip ederek, üretimlerimi teori ve pratiği iç içe geçirerek oluşturuyorum.

Çalışma pratiğini etkileyen, senin için değişkenliği ve motivasyonu sağlayan en önemli tetikleyiciler nelerdir?

Beni motive eden de demotive eden de aslında kendimim. Yaşadıklarım, gözlemlediklerim, ilgi alanlarım ve sanata duyduğum bağlılık üretimlerimi şekillendiriyor. Seyahatler, sergiler, müze ziyaretleri, tiyatro oyunları, yemekler, müzikler, sinema ve fotoğraf gibi farklı alanlar ilham kaynaklarım arasında. Bunun yanı sıra akademik sürecim, disiplinlerarası okumalarım ve güncel sanat sahnesi de beni besleyen unsurlar. Sanatımı bir ifade aracı olarak görmekle birlikte, toplumsal dönüşümleri ve bireysel deneyimleri de sorgulayan bir alan olarak değerlendiriyorum.

Son dönem çalışmalarından “Transition” üzerine konuşalım istiyorum. “Transition” çok yönlü, toplumsal cinsiyet rolleri merkezinde ifade gücü oldukça kuvvetli bir iş. Çoğu sanatçının daha steril ve apolitik olmayı tercih ettiği bir dönemde “Transition” nasıl ortaya çıktı?

“Transition” adlı işim, uzun süredir zihnimde şekillenmekteydi. “Çekirdek Eskişehir” projesi kapsamında düzenlenen ve ayrımcılık, ötekileştirme gibi konulara odaklanan atölye süreci, bu fikri hayata geçirmemde önemli bir motivasyon sağladı. “Online Art Project” bünyesinde katıldığım “Çekirdek Eskişehir” atölye ve çalıştayı sonucunda “Az Öte” sergisinde yer aldım.

Çekirdek Eskişehir, İKSV tarafından, Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı kapsamında hibe desteği alan bir proje. Eskişehir Kentpark’ta bulunan adanın sanatçılar ve kültür-sanat üreticileri için diyalog ve üretim alanına dönüşmesi hedeflenmiş, Puruli Kültür Sanat Derneği yürütücülüğünde ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ortaklığında hayata geçirilmiştir. Hem Çekirdek Eskişehir’e hem de Online Art Project’e bana bu fırsatı verdikleri için teşekkür ediyorum.

‘Transition’
Karışık Teknik – Buluntu nesneler, 2024

“Transition”, toplumsal cinsiyet kimliği inşa sürecinde bireylerin yaşadığı dönüşüme ve bu sürecin fiziksel, ruhsal zorluklarına odaklanıyor. Cinsiyet geçiş süreci, hormon tedavisi, psikolojik destek ve geçiş ameliyatları öncesinde bedene duyulan yabancılaşma hissi, toplumsal dayatmalar ve bireyin kendini yeniden inşa etme çabası gibi unsurları ele alıyorum. Bu sürecin gerçekliğini ve zorluklarını, abject sanat yaklaşımıyla izleyiciye doğrudan sunmayı amaçladım.

Seçtiğim materyaller, işin anlatım gücünü destekliyor. Vakumlu şeffaf kilitli poşetler, bireyin kimliğini muhafaza etme ve kontrol altına alma çabasını metaforik bir şekilde yansıtıyor. “Transition”, bir sonuçtan çok bir süreci temsil ediyor ve izleyiciye bu süreci deneyimleme fırsatı sunuyor.

Son dönemde ziyaret etmekten en çok keyif aldığın sanat etkinlikleri ve sergi önerilerin var mı?

Son dönemde gezdiğim sergilerden bazıları beni oldukça etkiledi. İstanbul’daki Yapı Kredi Kültür Sanat’ta yer alan “Yeryüzü Halleri” sergisindeki işler özellikle dikkatimi çekti. AKM’deki Picasso sergisi ve Konya’da açılan “Depo No:4”adlı kültür sanat galerisinde yer alan dijital ve gelenekselin buluştuğu sergi oldukça ilham vericiydi. Eskişehir’de Odunpazarı Modern Müze’de açılan “Ehlikeyif” sergisi çağdaş eserleri ve fantastik tasarımlarıyla dikkat çekerken, İstanbul “Yunt” Sanat ve Etkileşim Alanı’ndaki güncel sanat sergilerini de yakından takip ediyorum. Sosyal medya üzerinden güncel sanat etkinliklerini takip etmek, yeni sanatçılar keşfetmek benim için önemli bir kaynak.

Son olarak güncel ve gelecek projelerinden bahseder misin?

Gelecek projelerim arasında doktora tezimi bir bilimsel araştırma projesi kapsamında yürütmek ve bu doğrultuda multidisipliner bir kişisel sergi açmak yer alıyor. Bu sergide, toplumsal cinsiyet sorgulamaları, yapısöküm kavramı ve farklı malzeme kullanımlarıyla bir araya getirilmiş eserler olacak.

Ayrıca yapay zekâ destekli sanat üretim süreçleri üzerine çalışmalar yapıyorum. Geleneksel sanat pratikleriyle dijital sanatın kesişim noktalarında deneysel çalışmalar gerçekleştirmeyi planlıyorum. Sanat eserlerinin sürdürülebilirliği ve sanat üretimi konularında araştırmalarımı genişletmek istiyorum. Dijitalleşen sanat dünyasında hız, zaman ve maliyet faktörlerini avantaja çevirerek sanat üretim süreçlerini nasıl daha verimli hale getirebileceğim üzerine düşünüyorum. Bu bağlamda, teknolojinin sanata entegrasyonu üzerine yeni projeler geliştirmeye devam edeceğim.

Sanatçı Hakkında

1992 yılında Konya’da doğdu. 2011 yılında Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümünü kazandı, 2015 yılında mezun oldu. 2015’te Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Anasanat Dalında Yüksek Lisans yapmaya hak kazandı. 2015 yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Koordinatörlüğü’nden Pedagojik Formasyon Eğitimi aldı. Yüksek Lisans Programında bir yıl ders aşama süresini tamamladıktan sonra 2016 yılında Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalında Yüksek Lisans Programına yatay geçiş yaptı. 2018 yılında Akdeniz Üniversitesi Mevlâna Değişim Programıyla başvurduğu Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesine burslu olarak gitmeye hak kazandı. Güz dönemi eğitimini orada tamamladı. Burada Yüksek Lisans Tezi için saha araştırması yapıp, sanatçılarla görüştü. 2019 yılında Doç. Dr. Özcan ÖZKARAKOÇ danışmanlığında “KÜLTÜREL İMGE KAVRAMININ GÜNÜMÜZ KIRGIZ RESİM SANATINA YANSIMALARI” Konulu Tez ile Yüksek Lisans Programını tamamladı ve mezun oldu. 2021 yılında ise Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalında Sanatta Yeterlik Programını kazandı. Eğitimine devam etmekte olup çalışma ve araştırmalarınısürdürmektedir. Eğitimi süresince birçok ulusal sergiye, uluslararası sempozyum ve kongrelere katılmıştır.

Sanat uygulamalarında genellikle modern toplumun içerisinde bulunduğu gündem sorunlarıyla ilgili konuları ele almaya çalışıp, yeni malzeme arayışlarıyla kolaj tekniği ve karışık teknikle çalışmalar yapmaktadır.

Sergiler-Yayınlar

2015- “Selçuk Üniversitesi Öğretim Elemanları ve Öğrencileri 40. Yıl Sergisi”, Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, SAKARYA.

2016- “Resim Bölümü Lisansüstü Öğrencileri Sergisi”, Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, KONYA.

2016- “Resim Bölümü Lisansüstü Öğrencileri Resim Sergisi”, Selçuk Üniversitesi Dilek Sabancı Konservatuarı, KONYA.

2016- “2. Sınıf Öğrencileri Resim Sergisi”, Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, ANTALYA.

2018- “İnglobe Uluslararası Karma Sergi”, Patara Antik Kenti, ANTALYA. 

2018- “Cumhuriyet Karma Sergisi”, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, BİŞKEK.

2020- “Adım Adım Sosyal Mesafe”, isimli Online Sergi.

2020- “Xartplatform, 2020 Internatıonal Onlıne Paıntıng Exhıbıtıon” Online Sergi.

2020- “On Sekizinci Geleneksel Cumhuriyet Sergisi”, Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Online Sergi.

2020- Artsonline 2. “50 Sanatçı, 50 Eser”, Online Karma Görsel Sanatlar Sergisi, İZMİR.

2021- “Artdist 3. Online Karma Sanat Sergisi”, Online Sergi, Artdıstsergi.

2021- “Xartplatform, 2021 Internatıonal Onlıne “Ego” Art Even Exhıbıtıon” Online Sergi.

2021- “Artdist 4. Online Resim Sergisi”, Online Sergi, Artdıstsergi.

2022- “Artcloud Gallery, 2022 Karma Sergi”, (Serbest Konu), Sanal Sergi.

2022- Uluslararası Balıkesir Göstergebilim Çalıştayı, “Göstergebilimsel açıdan Pink Floyd–Another Brick In The Wall şarkısının klip incelemesi”, Bildiri Sunumu, BALIKESİR.

2023- “OPUS XI, Bir Göçebeler Ulusu Tasarlamak”, bir AB projesi olan CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı tarafından desteklenen, Eylül 2022-Mart 2023 tarihleri arasında Eskişehir’de gerçekleşmiş bir seminerler ve atölyeler dizisidir. Bedende Vicdan Suretleri, Video Yerleştirme, Performer, ESKİŞEHİR.

2023- “World Art Day InternatIonal Invıted Online Exhibition”, 15-30 Nisan, Art MeezGallery-Online Contemporaray Art Platform.

2023- “İKAF’23, İç Anadolu Kariyer Fuarı, 04-05 Mayıs, Kitsch ve Kolaj Atölyesi-Workshop”, Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, ESKİŞEHİR.

2023- “Prof. Nurbiye UZ Anısına Güzel Sanatlar Enstitüsü Lisansüstü Öğrencileri Karma Sergisi”, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, ESKİŞEHİR.

2023- “Postyapısalcılık Bağlamında Güncel Sanatta İmge ve Dil” adlı Bilimsel Araştırma Projesi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir. (2023-2025).

2024- “Mehmet Akif’i Düşünmek”, Workshop ve Sergi, Hasan Hüseyin Özmen & Meryem Özbahar, Ses Enstalasyonu, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü, ESKİŞEHİR.

2024- OAP & OPUS XI, “Sakatlanmış Bir Manzara”, Güncel Sanat Sergisi, ESKİŞEHİR.

2024- Özbahar M. ve Karaca. G. TOKYO SUMMIT-XI, “Tokyo 9. Uluslararası Yenilikçi Çalışmalar ve Modern Bilimsel Araştırmalar Kongresi”, “Sanatta Derrida Etkisi”, Bildiri Sunumu. Uluslararası Kongre, TOKYO.

2024- Çekirdek Eskişehir Projesi, “Az Öte” Güncel Sanat Sergisi ve Çalıştayı, ESKİŞEHİR.

Yorum bırakın